Welke wijn bij kaas? 5 eenvoudige regels en de beste combinaties
Kaas en wijn lijken een makkelijke combinatie, maar de klassieke reflex, een glas rood bij de kaasplank, is vaak niet de beste keuze. Met deze vijf eenvoudige regels haal je veel meer uit je kaas en uit je wijn.
1. Durf wit te kiezen
De tannines in rode wijn maken veel kazen bitter, en de kaas wint het in de afdronk. Witte wijn heeft frisse zuren die door het vet snijden. Twijfel je? Kies wit.
Waar komt die reflex van rood bij kaas dan vandaan? Een mooie verklaring: vroeger dronk men op het platteland bij kaas een lichte, bleke landwijn met nauwelijks tannine. De stevige rode wijnen van vandaag hebben daar weinig meer mee te maken.
2. Zoet bij zout
Blauwe kaas zoals roquefort of fourme d’Ambert is zout en krachtig. Een zoete wijn zoals Sauternes, een muscat of een halfzoete Madeira brengt alles in balans.
3. Bubbels bij romige kaas
Bij brie, camembert of een romige triple crème werkt champagne of crémant prachtig. De bubbels frissen je mond op na elke hap. Een jonge fruitige rode wijn met weinig tanines kan ook.
4. Let op de leeftijd van de kaas
Jonge kaas vraagt om een frisse, jonge wijn. Hoe ouder en nootachtiger de kaas, hoe rijper de wijn mag zijn. Bij oude Gouda of oude comté passen een gerijpte witte wijn, een orange wine, een Madeira Sercial of een champagne met wat jaren.
5. Rood? Dan jong en soepel
Rode wijn kan wel bij jonge, milde kaas. Kies dan een sappige wijn met weinig tannine, zoals een Beaujolais of een andere gamay. Laat de stevige bordeaux voor bij het vlees. En twijfel je, dan blijft wit ook hier de veiligste keuze.
Welke wijn bij welke kaas?
Welke wijn bij brie en camembert?
Bubbels zijn hier de beste keuze. Tip: snij de korst eraf, want samen met wijn smaakt die wrang en zeepachtig. Bij een rijpe brie past een Champagne Brut Tradition Déhu prachtig. Wil je het voordeliger houden, schenk dan een Crémant de Bourgogne Extra Brut van J.B. Bachevillier, een blanc de blancs van 100% chardonnay, of de Eclat de Brut Crémant van Château Guilhem. Bij camembert werkt een frisse crémant beter dan welke bordeaux ook. Of doe het zoals in Normandië: bij camembert, livarot of pont-l’évêque past een droge, stevige cider perfect.
Welke wijn bij romige kaas zoals brillat-savarin?
Deze vettige kazen vragen om veel frisheid. Een strakke chenin blanc zoals de Sables de la Gagnerie Anjou wit of een elegante chardonnay zoals Les Cerisiers van Domaine de Mont Joly snijdt mooi door het vet.
Welke wijn bij blauwe kaas (roquefort, Achelse blauwe, stilton, Shropshire blue)?
Zout en krachtig, dus zoet in het glas. Een jonge roquefort is heerlijk met de Muscat de Rivesaltes van Château de Rey. Bij fourme d’Ambert of een romige bleu kies je een Sauternes, zoals de Castelnau de Suduiraut in halve fles. Voor een stevige, pittige blauwe kaas is Madeira de perfecte partner: de Madeira Boal 10 jaar of de rijkere Madeira Malvasia 15 jaar, met tonen van karamel en geroosterde noten. Liever een zoete rode wijn? Probeer dan de krachtige, fruitige Dulce Monastrell van Bodegas Olivares. Tip: serveer je de blauwe kaas vlak voor het dessert, kies dan een zoete wijn die bij allebei past. De Dulce Monastrell en de Madeira Malvasia zijn ook heerlijk bij een chocoladedessert.
Welke wijn bij jonge, milde kaas (jonge Gouda, emmental, tomme)?
Jonge Gouda, emmental en tomme de Savoie zijn milde kazen met een zachte, licht nootachtige smaak. Een tomme de Savoie rijpt meestal maar één tot drie maanden. Ook een jonge comté tot zo’n 12 maanden hoort in dit rijtje: die smaakt nog zacht, naar boter en een beetje hazelnoot.
Kies er een frisse witte wijn met wat body bij. De Rolle van Château de Rey (vermentino) is fris en rond en een topper bij deze kazen. Ook de Sables de la Gagnerie doet het hier goed.
Welke wijn bij oude kaas (oude Gouda, oude comté, Brugge Oud)?
Hoe ouder de kaas, hoe meer hij naar noten smaakt. Kijk bij comté naar het aantal maanden op het etiket: vanaf zo’n 18 maanden wordt hij intens en krijgt hij knapperige kristallen. Dan hoort hij bij oude Gouda, Brugge Oud en Parmezaan. Daar passen rijpere wijnen met diezelfde toetsen bij. De La Croix du Ban Chardonnay van J.B. Bachevillier heeft tonen van hazelnoot en boter. Avontuurlijker zijn de licht oxidatieve Soleil Orange van Château Guilhem en een droge Madeira Sercial 10 jaar. Voor een feestelijke kaasplank: de Champagne Blanc de Blancs 2019 van Déhu.
Welke wijn bij geitenkaas?
Sauvignon blanc is de klassieker. De Sauvignon blanc van Domaine du Matin Calme komt uit de Loire, net als de bekende geitenkazen. Voordeliger is de Château Nicot Bordeaux wit. Bij verse geitenkaas past ook een droge rosé, zoals de Noémie Rosé uit de Provence of een volle Bandol rosé van Château Val d’Arenc.
Welke wijn bij verse kaas (mozzarella, burrata, feta)?
Verse kazen zijn mild, melkachtig en soms wat zuur of zout. Een zware wijn overstemt ze meteen. Kies dus een lichte, frisse witte wijn of een droge rosé. Bij mozzarella of burrata passen de Langhe Arneis van Tenuta Barac of de Rolle van Château de Rey. Bij het zoute van feta werkt de Muscadet Terroirs van Domaine Lucas Salmon heel goed. Op een zomerse avond is een Provence-rosé zoals de Gigaro Rosé van La Madrague altijd raak.
Welke wijn bij schapenkaas (manchego, pecorino, ossau-iraty)?
Schapenkaas is voller en vetter dan koeienkaas, met een licht zoetige, nootachtige smaak. Jonge schapenkaas is een van de weinige kazen waar rode wijn goed bij past. Manchego met tempranillo is een Spaanse klassieker: probeer de Rioja Crianza van Zuazo Gastón of de Costalarbol Crianza van Las Cepas. Bij een jonge ossau-iraty uit het Baskenland past een soepele bordeaux. Wordt de kaas ouder en harder, zoals een gerijpte manchego of pecorino, kies dan wit: de notige Sacro Santo Rioja wit van Las Cepas of een droge Madeira Sercial.
Welke wijn bij kaas met gewassen korst (Herve, époisses, munster)?
Bij deze kazen wordt de korst tijdens het rijpen regelmatig gewassen met pekel, soms met bier of brandewijn. Zo krijgen ze hun oranje korst, hun sterke geur en hun volkse bijnaam: stinkkaas. Bekende voorbeelden zijn Herve, Maredsous, époisses, munster, maroilles en taleggio. Ze hebben een aromatische, licht zoete wijn nodig. Probeer de halfdroge Reycré Muscat van Château de Rey of de zachte Riesling Casey’s Ridge van Vrede en Lust. Of doe het op zijn Belgisch: een amber of donker abdijbier is hier vaak de allerbeste keuze.
Madeira bij kaas: de onderschatte topper
Madeira is een geheim wapen bij kaas. Een open fles blijft ook nog weken goed, dus je kunt hem rustig bij elke kaasplank bovenhalen. Goed om te weten: elke Madeira heeft wat restsuiker, ook de Sercial. De stijlen verschillen vooral in de balans tussen zoet en frisse zuren. De stijl kies je volgens de kaas:
• Sercial, de frisste stijl: bij oude Gouda, oude comté of Parmezaan. Probeer de Madeira Sercial 10 jaar of 15 jaar.
• Verdelho, iets ronder: bij gerijpte harde kaas met wat meer kracht, zoals de Madeira Verdelho 2007.
• Boal, voller en zoeter: bij blauwe kaas en pittige oude kazen. Bijvoorbeeld de Madeira Boal 10 jaar.
• Malvasia, de rijkste en zoetste: bij stilton of een krachtige roquefort, als afsluiter van het diner. Bijvoorbeeld de Madeira Malvasia 15 jaar.
Welke rode wijn bij kaas?
Rood kan bij milde kazen zoals saint-nectaire of jonge schapenkaas. Kies dan een sappige wijn met zachte tannines: de Marzy Beaujolais Villages, de Les Chichottes Cabernet Franc of de Anjou rood van Domaine du Matin Calme. Schenk ze licht gekoeld, rond 14 °C.
Wat absoluut NIET werkt
Sommige combinaties gaan gegarandeerd mis. Deze laat je beter links liggen:
• Rode wijn en geitenkaas. De frisse zuren van de geitenkaas en de tannines van rode wijn botsen. De wijn smaakt metaalachtig en de kaas zuur.
• Droge rode wijn en blauwe kaas. De schimmel haalt het slechtste uit de tannines naar boven: alleen bitterheid blijft over.
• Stevige rode wijn en brie of camembert. Een krachtige bordeaux of Barolo maakt die romige kaas wrang en zeepachtig, zeker als je de korst mee-eet.
• Je beste fles bij een stinkkaas. Een Herve of munster overstemt elke grote, gerijpte rode wijn. Al die finesse verdwijnt in één hap.
• Een volle kaasplank met één fles rood. Die ene fles past misschien bij één kaas, maar zeker niet bij alle.
• Notenbrood of vijgenbrood met rode wijn. Noten maken de wijn bitter, en het zoet van het fruit maakt rode wijn vlak.
Tips voor je kaasplank
• Minder is meer. Kies twee à drie kazen in plaats van tien. Eén wijn past nooit bij alles.
• Van mild naar sterk. Begin met de mildste kaas en eindig met de krachtigste, zoals blauwe kaas of stinkkaas. Doe hetzelfde met de wijnen: van licht naar vol.
• Bewaar je topflessen voor een ander moment. De smaak van kaas overstemt de finesse van een grote of oude wijn. Een goede, jonge wijn doet het beter.
• Volg de seizoenen. In de winter is geitenkaas minder goed. Kies dan liever kaas met een witte of een gewassen korst.
• Kies het juiste brood. Een knapperig landbrood is ideaal. Notenbrood en brood met vijgen of rozijnen maken je wijn bitter of vlak.
Veelgestelde vragen over wijn en kaas
Rode of witte wijn bij kaas?
In de meeste gevallen wit. Witte wijn heeft frisse zuren die door het vet van de kaas snijden, en geen tannines die bitter worden. Rode wijn werkt alleen bij jonge, milde kazen.
Welke wijn bij een kaasplank?
Eén wijn die bij alle kazen past, bestaat niet. Moet het toch één fles zijn, kies dan bubbels: een crémant of champagne is de meest veelzijdige keuze. De Eclat de Brut Crémant van Château Guilhem is een goede, betaalbare all-rounder.
Welke kaas past bij rode wijn?
Kies milde kazen zonder veel zuur of schimmel: jonge Gouda, saint-nectaire of een jonge schapenkaas zoals ossau-iraty. Vermijd geitenkaas, blauwe kaas en brie.
In welke volgorde eet je kaas?
Van mild naar sterk: verse geitenkaas, dan brie of camembert, daarna harde kaas, stinkkaas en tot slot blauwe kaas. Schenk de wijnen in dezelfde volgorde: van licht naar vol en van droog naar zoet.
Hoeveel kaas reken je per persoon?
Als afsluiter van een diner volstaat zo’n 100 gram per persoon. Is de kaasplank de hoofdmaaltijd, reken dan op ongeveer 200 gram.
Port of Madeira bij kaas?
Beide zijn zoete, versterkte wijnen die mooi passen bij blauwe kaas en oude kaas. Madeira heeft wel meer frisse zuren, waardoor hij minder zwaar aanvoelt. Bovendien blijft een geopende fles Madeira weken goed. Bekijk onze Madeira Boal 10 jaar of Madeira Sercial 10 jaar.
Welke wijn bij kaasfondue of raclette?
Een droge, frisse witte wijn, die snijdt door de gesmolten kaas. Denk aan de Macabeu van Château de Rey of de Les Cerisiers Chardonnay. Liever rood? Kies dan een lichte gamay zoals de Marzy Beaujolais Villages.
Spiekbriefje wijn en kaas
Kaas | Schenk erbij | Onze suggestie |
Brie, camembert | champagne, crémant | Champagne Brut Tradition Déhu, Crémant de Bourgogne Bachevillier |
Romige kaas (brillat-savarin) | strak wit | Sables de la Gagnerie Anjou wit |
Blauwe kaas | zoet: muscat, Sauternes, Madeira, Vin Santo | Muscat de Rivesaltes, Castelnau de Suduiraut, Madeira Boal 10 jaar |
Jonge Gouda, emmental, tomme, comté tot 12 maanden | fris wit | Macabeu Château de Rey, Oh de Rey, Muscadet van Salmon |
Oude Gouda, Brugge Oud, comté vanaf 18 maanden | rijp wit, droge Madeira, champagne | La Croix du Ban Chardonnay, Madeira Sercial 10 jaar |
Geitenkaas | sauvignon blanc, droge rosé | Sauvignon blanc Matin Calme, Noémie Rosé |
Gewassen korst (Herve, époisses) | aromatisch, licht zoet wit of abdijbier | Reycré Muscat |
Jonge, milde kaas | fris wit, of soepel rood | Marzy Beaujolais Villages |
Verse kaas (mozzarella, burrata, feta) | licht, fris wit, droge rosé | Langhe Arneis, Muscadet Terroirs, Gigaro Rosé |
Jonge schapenkaas (manchego, ossau-iraty) | soepel rood, tempranillo | Rioja Crianza Zuazo Gastón, Costalarbol Crianza |
Oude schapenkaas (pecorino, oude manchego) | notig wit, droge Madeira | Sacro Santo Rioja wit, Madeira Sercial 10 jaar |